„Był najczystszym synem wolności, jakiego poznałem, (…) i to
wolności dla wszystkich, a nie tylko dla nielicznych i bogatych”­
– Thomas Jefferson o Tadeuszu Kościuszce


Kwestionariusz osobowy

imiona: Andrzej Tadeusz Bonawentura

data i miejsce ur.: 4. 02 (?) 1746 r. Mereczowszczyzna, Podlasie

 kosciuszkoherb roch

herb rodowy: Roch III

miejsce zamieszkania: majątek Siechnowicze

rodzice: Tekla Ratomska i Ludwik Kościuszko  – płk wojsk litewskich

rodzstwo: Anna (1741), Józef (1743), Katarzyna (1744)

wartci wyniesione z domu: honor, pracowitość, patriotyzm, wierność religii

cechy charakteru: honorowy, pracowity, patriota, religijny,  skromny, rzetelny, nieustraszony

szky: podstawy wiedzy zdobył w domu; klasztorna szkoła pijarów w Lubieszowie, Szkoła Rycerska (Korpus Kadetów) w Warszawie (od 1765 r.), studia w Klewskiej Akademii Malarstwa i Rzby w Luwrze w Paryżu sponsorowane przez polskiego kla Stanisława Augusta Poniatowskiego (1 rok)

plany rodziców: kariera prawnika, księdza lub oficera

zainteresowania: doświadczenia chemiczne i fizyczne, rysunki, ćwiczenia praktyczne z geometrii i w zakresie czytania map, iynieria wojskowa i matematyka

zdolnci: plastyczne; łatwość nauki języków obcych – znfrancuski, niemiecki, angielski; uczsłaciny; strategia wojskowa; fechtunek

autorytety: ojciec – oficer wojsk litewskich; Tymoleonstarytny bohater (walczył o wolność ojczyzny); Karol XII – król szwedzki zwany ascetą; J. J. Rousseau francuski myśliciel epoki oświecenia

ulubione maksymy: Siebie zwycięż – zwycięstwem największym” (Karol XII); „Wszyscy ludzie wolni z urodzeniawg praw natury” (J. J. Rousseau)

ulubione rozrywki: czytanie, szachy, taniec

preferencje kulinarne: skromne, proste posiłki w bardzo umiarkowanych ilościach; kawa

stan cywilny: kawaler

ukochane kobiety: Ludwika Sosnowska (z polecenia ojca wyszła za syna kscia St. Lubomirskiego); Tekla Żurowska (jej ojciec nie zgodzsię na to małżeństwo)

kariera: po roku nauki w Szkole Rycerskiej zdaje celująco egzamin, zostaje chorążym, oficerem korpusu z funkc podbrygadiera, potem kapitanem (ma 22 lata!) i uczy młodych kadew; jest też lektorem klewskim; w Ameryce jest iynierem w st. płk. ­ strategiem wojskowym; buduje zapory i umocnienia; awansuje na gen. brygady; w Polsce zostaje generałemmajorem wojsk Rzeczpospolitej i dowódcą I brygady I dywizji wielkopolskiej, a następnie generałem ­ lejtnantem i szefem regimentu 4. buławy polnej; po przystąpienia króla do Targowicy podaje się do dymisji;

podróże: do Francji, Niemiec, Szwajcarii, Włoch, Anglii, Szwecji, Szwajcarii, Austrii

walka o wolność uciśnionych: w USA (w wojnie secesyjnej po stronie wojsk Unii), w Polsce przeciw zaborcom (w wojnie polsko­-rosyjskiej); w 1794 r. zostaje naczelnikiem powstania zwanego insurekcją kościuszkowską; odnosi wielkie zwycstwo pod Racławicami; pod Maciejowicami zostaje ranny i przebywa w niewoli u Moskali; w 1794 r. ogłasza uniwersał połaniecki (ograniczenie poddaństwa chłopów, zmniejszenie pszczyzny)

odznaczenia i zaszczyty: Order Cyncynnata (Ameryka 1783 r.; jedyny Polak), krzVirtuti Militari (pod Zieleńcami w 1792 r.); obywatelstwo honorowe Francji (1792 r.; pierwszy Polak); w latach1821823 lud usypmu kopiec pod Krakowem nad Wisłą

 

 virtuti militariorder

spotkania ze znanymi ludźmi: studiował z malarzem Orłowskim, współpracował z R. Lislem (inż. franc.), gen. Gates'em, gen. Green'em, J. Waszyngtonem, K. Pułaskim, ksciem Czartoryskim, Kołłątajem, Niemcewiczem; Whitem, Jeffersonem, spotkał się z carami Pawłem i Aleksandrem

data i miejsce śmierci: 15.10.1817 r. w Solurze (Szwajcaria)

miejsce pochówku: w grobach klewskich na Wawelu


CIEKAWOSTKA

Podczas pobytu w Szkole Rycerskiej Tadeusz budził się już ok. 3. rano, by czytać przy świecy ulubione lektury, podczas gdy kadeci wstawali o 6. rano. Gdy mu się chciało wieczorem spać, mył się cały w zimnej wodzie lub moczył nogi w misce, a inni już dawno spali. Kadeci nazywali go „Szwedem”, widząc w nim podobieństwo do wojowniczego szwedzkiego króla­-ascety Karola XI

rogalinski4mundur

1. Budynek Szkoły Rycerskiej (Pałac Kazimierzowski) na obrazie Zygmunta Vogla  2. Rekonstrukcja munduru kadeta Szkoły Rycerskiej


Gen. Green o T. Kościuszce:
„Do liczby najużyteczniejszych i najmilszych dla mnie towarzyszów broni należał płk Kościuszko. Nie mogło być nic pożyteczniejszego nad jego uwagę, czynność i staranność. Niestrudzony żadną pracą, nieustraszony wobec żadnego niebezpieczeństwa, wyróżniał się bezprzykładną skromnością w przeświadczeniu, iż nie dokonywał niczego nadzwyczajnego. Nie żądał nigdy nic dla siebie, nigdy zaś nie pomijał sposobności wyróżniania i zalecania do nagrody cudzych zasług.”


Odmiana nazwiska Kościuszko

Przypadek L. poj. L. mn.
M. Kościuszko  Kościuszkowie 
D. Kościuszki  Kościuszków
C. Kościuszce  Kościuszkom 
B. Kościuszkę  Kościuszków 
N. z Kościuszką  Kościuszkami
Msc. O Kościuszce  Kościuszkach
W. Kościuszko Kościuszkowie

Oprac. Barbara Bralewska, kl. 1d

Bibliografia:

1. K. Kmski, Kościuszko, Warszawa 1958

2. H. Muszska-­Hoffmannowa, Miłość i sentymenty Tadeusza Kościuszki, Łó1979

3. http://2.bp.blogspot.com/_EM4UWMhhanY/TDSJXlXxSBI/AAAAAAAAACM/yvarhLMYdis/s160

4. http://histmag.org/Jozef­Rogalinski­SJ­reformator­XVIII­wiecznej­armii­Rzeczpospolitej­2611

5. http://www.muzeumwp.pl/kalendarium/03­15/